Vedi

WAŻKI nasza pasja
Zachowania rozrodcze Pałątek - Lestes i Chalcolestes
(klikając w zdjęcie powiększysz je)

2013-06-29 staw "pałątkowy" pod Izbicą Kuj. teren naszych fotograficznych łowów.

2013-06-29 Staw pod Izbicą Kuj. - roślinność

2013-06-29 Staw pod Izbicą Kuj. - stan wody

Ten niewielki staw wczesną wiosną 2013 r. wypełniony był tak dużą ilością wody, że szeroko rozlewała się na widoczną przed nim łąkę.
W dniu, w którym wykonaliśmy te zdjęcia wody na łące prawie nie było. Stan wody w zarośniętym stawie bardzo szybko się zmniejszał.
Na początku sierpnia staw całkowicie wysechł.
Jest to miejsce wylęgu, bytowania i rozmnażania w dużych ilościach Pałątek: pospolitej, niebieskookiej, południowej, małej, a także Szablaka żółtego i krwistego. W mniejszych ilościach występowały: Straszka pospolita, Nimfa stawowa. Przebywały także Szablaki zwyczajne, ale nie możemy stwierdzić czy występowały ich wylęgi. Natomiast obserwowaliśmy ich rozród. W roku 2013 nie mogliśmy określić czy w tym zbiorniku występowały larwy Żagnicy połudnowiej i jesiennej, chociaż dorosłe osobniki jednej i drugiej przebywały nad tym stawem. Najpierw pojawiła się Żagnica południowa, a po jej zniknięciu Żagnica jesienna.
W roku 2014 znaleźliśmy 6 wylinek Żagnicy południowej (Aeshna affinis), co potwierdza rozród tej ważki w tym zbiorniku w roku 2013 
i wylęg w roku 2014.

2013-07-18 05:51:38 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) - samiec na górze, poniżej samiczka.

Pośród Pałątek można zauważyć pewną prawidłowość w zajmowaniu miejsc spoczynku. Samice siadają niżej i tak, aby były jak najmniej widoczne. Samce natomiast wybierają miejsca położone wyżej, aby móc obserwować pewną przestrzeń wokół siebie. Przez takie umiejscowienie samce są bardziej od samic narażone na atak większej ważki lub ptaka.
Na tej samej roślinie gdzie siedzi samiec nadlatująca samica nie usiądzie powyżej samca. Jest jeden wyjątek, zrobi tak, gdy jest gotowa do kopulacji.

2013-07-08 7:54:29 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) i Pałątka południowa (Lestes barbarus) dwa samce.

Dojrzały samiec Pałątki pospolitej (Lestes sponsa) pochwycił za przedplecze młodego samca Pałątki południowej (Lestes barbarus). 
Z naszych obserwacji wynika, że powodem była mała ilość samic Pałątki pospolitej i bardzo duża ilość młodych samców Pałątki południowej. Prawdopodobną przyczyną takiego zachowania samca Pałątki pospolitej mogło być to, że jeszcze nie kopulował z samicą własnego gatunku.

2013-08-01 08:20:16 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) - samiec z pochwyconą samicą Pałątki południowej (Lestes barbarus).

Dojrzały samiec Pałątki pospolitej (Lestes sponsa) pochwycił za przedplecze samiczkę Pałątki południowej (Lestes barbarus). 
Takie przypadki były częste nad tym zbiornikiem wodnym.

2013-08-01 08:20:16 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) - samiec z samicą Pałątki południowej (Lestes barbarus).

Kolejny przykład dojrzałego samca Pałątki pospolitej (Lestes sponsa) z pochwyconą samicą Pałątki południowej (Lestes barbarus).

2013-08-01 08:43:33 Pałątka pospolita (Lestes sponas) - samiec z samicą Pałątki południowej (Lestes barbarus).

Jeszcze jeden przykład tandemu mieszanego. Samiec Pałątki pospolitej (Lestes sponsa) z pochwyconą za przedplecze samiczką Pałątki południowej (Lestes barbarus).

2013-08-30 06:58:56 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) - tandem.

Ta para Pałątki pospolitej (Lestes sponsa) w takiej pozycji przetrwała noc. Gdy pierwsze promienie słońca ogrzały je, samiczka po wprowadzeniu tylnej pary skrzydełek w ruch pozbyła się kropel rosy.

2013-08-30 07:01:01 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) - ten sam tandem, co obok.

Jeszcze jedno zdjęcie tego samego tandemu. Miejsce to opuściły o 7:32 też w tandemie. Samica nie przejawiała chęci do kopulacji.
Proszę zwrócić uwagę na przemieszczenie się ważek wyżej, niż były na poprzednim zdjęciu. Samiczka dystans około 10 cm pokonała "na piechotę". Jest to dowód na to, że pałątki odnóża również wykorzystują do chodzenia. Więcej na ten temat w dalszej części. 

2013-08-11 08:39:21 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) - tandem.

Samiec Pałątki pospolitej (Lestes sponsa) z pochwyconą za przedplecze samiczką przekłada spermę z pierwotnego narządu płciowego znajdującego się na IX segmencie odwłoka do wtórnego narządu płciowego tuż przed kopulacją.

2013-08-11 08:42:19 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) - tandem.

Ta sama para Pałątki pospolitej (Lestes sponsa), co na zdjęciu powyżej podczas kopulacji.  

2013-08-11 08:42:26 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) - tandem.

Ta sama para Pałątki pospolitej (Lestes sponsa), co na zdjęciu powyżej podczas kopulacji. 

2013-08-01 08:33:54 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) - tandem.

To już inna para Pałątki pospolitej (Lestes sponsa) tuż przed czynnością przekładania przez samca nasienia.

2013-08-01 08:34:01 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) - tandem.

Ta sama para Pałątki pospolitej (Lestes sponsa), co na powyższym ujęciu 7 sekund później - samiec przekłada nasienie do wtórnego narządu płciowego.

2013-08-01 08:34:10 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) - tandem.

Ta sama para Pałątki pospolitej (Lestes sponsa), co na powyższym ujęciu po kolejnych 9 sekundach - samiec nadal przekłada nasienie.

2013-07-18 08:26:30 Pałątka niebieskooka (Lestes dryas) - tandem.

To już jest tandem Pałątki niebieskookiej (Lestes dryas). Samiec z pochwyconą za przedplecze samiczką. Następne ujęcie to ta sama para.

2013-07-18 08:26:41 Pałątka niebieskooka (Lestes dryas) - tandem.

To jest tandem Pałątki niebieskookiej (Lestes dryas). Samiec z pochwyconą samicą tuż przed kopulacją przekłada spermę z pierwotnego do wtórnego aparatu kopulacyjnego, ale czy w tej sytuacji tak jest, trudno powiedzieć, gdyż robi to inaczej niż samiec Pałątki pospolitej (zdjęcie powyżej) i samiec Pałątki małej - zdjęcie poniżej. 

2013-07-08 11:39:47 Pałątka niebieskooka (Lestes dryas) - tandem.

To jest inny tandem Pałątki niebieskookiej (Lestes dryas) w trakcie kopulacji.

2013-07-08 12:01:46 Pałątka niebieskooka (Lestes dryas) - tandem.


Kolejne dwa zdjęcia tandemu Pałątki niebieskookiej (Lestes dryas) tuż przed (z lewej) 
i w trakcie kopulacji (z prawej)

2013-07-08 12:04:26 Pałątka niebieskooka (Lestes dryas) - tandem.

NOWE

2014-06-25 11:11:36 Pałątka niebieskooka (Lestes dryas) - tandem.

To jest inny tandem Pałątki niebieskookiej (Lestes dryas) w trakcie kopulacji. 

2013-08-15 11:42:03 Pałątka mała (Lestes virens) - tandem.

A to już jest tandem Pałątki małej (Lestes virens). Samiec z pochwyconą samicą przekłada spermę z pierwotnego do wtórnego aparatu kopulacyjnego. 

2013-08-15 11:43:36 Pałątka mała (Lestes virens) - tandem.

Ten sam tandem Pałątki małej (Lestes virens), co na zdjeciu powyżej i poniżej w trakcie kopulacji.

2013-08-15 11:44:24 Pałątka mała (Lestes virens) - tandem.

Ten sam tandem Pałątki małej (Lestes virens), co na dwóch poprzednich zdjęciach w trakcie kopulacji.

2013-08-24 12:45:18 Pałątka południowa (Lestes barbarus) - tandem.

Tandem Pałątki południowej (Lestes barbarus) w trakcie kopulacji.

2013-08-24 12:45:36 Pałątka południowa (Lestes barbarus) - tandem.

Ten sam tandem Pałątki południowej (Lestes barbarus), co na zdjęciu powyżej w trakcie kopulacji.
NOWE

2014-08-29 12:03:26 Pałątka zielona (Chalcolestes viridis) - tandem.

Tandem Pałątki zielonej (Chalcolestes viridis) podczas kopulacji. 
NOWE

2014-08-29 12:23:06 Pałątka zielona (Chalcolestes viridis) - tandem.

Tandem Pałątki zielonej (Chalcolestes viridis) w trakcie kopulacji. Ta sama para, co w ujęciu powyżej. 
NOWE

2014-09-16 13:11:07 Pałątka zielona (Chalcolestes viridis) - tandem.

Bardzo dojrzałe, pięknie wybarwione osobniki Pałątki zielonej (Chalcolestes viridis) podczas kopulacji. 
NOWE

2014-09-28 12:35:21 Pałątka zielona (Chalcolestes viridis) - tandem.

Najpóźniej spotkana przez nas para Pałątki zielonej (Chalcolestes viridis) podczas kopulacji. W tym dniu było wiele par Pałątki zielonej "zajętych" rozrodem. 

2013-09-07 15:57:16 Pałątka południowa (Lestes barbarus) - tandem składający jaja.

Tandem Pałątki południowej (Lestes barbarus) składający jaja w roślinę. Samiczka wspomagając się odnóżami przy utrzymaniu odwłoka, nakłuwa roślinę i w otworach składa jaja. Obserwowana populacja Pałątki południowej bytowała nad małym zbiornikiem wodnym. Bytujące w tym miejscu Pałątki pomimo tego, że od pierwszej dekady sierpnia woda w stawie całkowicie wyschła składały jajeczka. Przy czynności składania jaj samicom w 99% towarzyszyły samce.
Proszę zwrócić uwagę na ciekawe ubarwienie samca. 

2013-09-07 15:57:25 Pałątka południowa (Lestes barbarus) - tandem składający jaja.

Ta sama para Pałątki południowej (Lestes barbarus), co na ujęciu powyżej przy czynności składania jaj. 

2013-09-07 16:11:07 Pałątka południowa (Lestes barbarus) - tandem.

Ta para Pałątki południowej (Lestes barbarus) jest tuż przed rozpoczęciem składania jaj.
Tandem rozpoczynał składanie jaj od górnej części rośliny. Po złożeniu jaj 
w pierwszym miejscu (na wybranej przez parę roślinie) samica inicjowała zejście niżej - to jest chwila kiedy tandem synchronicznie schodzi niżej rośliny wykorzystując do przemieszczenia tylko odnóża pokonując odcinki 10-15 cm. Dość często były to odcinki dłuższe 30-40 cm. Chód tandemu jest szybki, synchroniczny (samica - samiec) z pewną dozą gracji i przeważnie w dół - ważki "maszerują tyłem" i nie jest to dla nich żaden problem. Obserwowaliśmy również przemieszczanie wokół rośliny bez marszu w dół lub górę.
Po zatrzymaniu samica natychmiast zgina pod siebie odwłok pomagając sobie odnóżami, przygotowuje się do ponownego składania jaj.

Nad zbiornikami wodnymi gdzie pałątki (my obserwowaliśmy tandem Pałątki pospolitej) składają jaja na roślinach rosnących w wodzie, mogą zejść i schodzą poniżej lustra wody, a potem wydostają się na powierzchnię jak baloniki napełnione powietrzem i w tandemie odlatują. Nie posiadamy w dobrej jakości zdjęć z powyżej opisanej obserwacji.
NOWE
Kliknij w wybrane zdjęcie, aby je powiększyć.
Na 7 zdjęciach jest samica Pałątki południowej (Lestes barbarus) podczas samotnego składania jaj. Przyczyną braku samca przy tej czynności była w tym dniu ich bardzo mała ilość. Stan liczebny samic był, co najmniej czterokrotnie większy niż samców. Tych ostatnich naliczyliśmy zaledwie 8 osobników. Samica była obserwowana przez 1 minutę 50 sekund. W tym czasie samica dwukrotnie wbijała pokładełko w tym samym miejscu na roślinie, lecz pod różnym kątem.
Za pierwszym razem odwłok wraz z pokładełkiem był skierowany w prawo. (Fot. 1 – 2)
Następnie samica wysunęła pokładełko i umieściła je w tym samym otworze, lecz tym razem skierowała je w lewą stronę. (Fot. 3 – 5)
Na Fot. 6 jest uchwycony moment całkowitego wysunięcia pokładełka z otworu w roślinie. Natomiast 25 sekund później samica prostuje odwłok. Na tym ujęciu wyraźnie widać tylko jeden otwór, jaki zrobiła samica. (Fot. 7)
Samica Pałątki południowej (Lestes barbarus) 
w jednym nakłuciu tkanki powierzchniowej rośliny prawdopodobnie złożyła dwa jaja umieszczając je w pewnej odległości od siebie poprzez skierowanie pokładełka raz w prawo, 
a następnie w lewo. 

2011-08-01 15:27:50 Pałątka pospolita (Lestes sponsa) - tandem składający jaja.


Ta para Pałątki pospolitej (Lestes sponsa) jest w trakcie składania jaj.
Samica nakłuwa pokładełkiem pęd rośliny i w tak zrobiony otwór znosi jaja. Po chwili prostuje odwłok i razem z samcem "na pieszo" idąc tyłem schodzą niżej, lub przodem idąc w górę (rzadko, ale można również to obserwować). Ponownie wykonuje czynność nakłucia rośliny i złożenia jaj.
Galeria zdjęć  Pałątki pospolitej - Lestes sponsa - kliknij tutaj
Galeria zdjęć  Pałątki niebieskookiej - Lestes dryas - kliknij tutaj
Galeria zdjęć  Pałątki południowej - Lestes barbarus - kliknij tutaj
Galeria zdjęć  Pałątki małej - Lestes virens - kliknij tutaj
Galeria zdjęć  Pałątki zielonej - Chalcolestes viridis - kliknij tutaj